"Έξω φτώχεια, μιλάει ο παράς,
και είμαι φίνος - φίνος και παλληκαράς"
Ο ΚΟΥΜΠΑΡΑΣ: Ένα λαϊκό τραγούδι του Απ. Καλδάρα
στο οποίο συμπυκνώνεται λες, όλη η περί του χρήματος
φιλοσοφία, έγινε η αφορμή αυτής της ανάρτησης.
Ο κουμπαράς
Στίχοι: Απόστολος Καλδάρας
Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
Ερμηνεία: Σωτηρία Μπέλλου
Κάντε τόπο να περάσω,
πριν τα κάνω όλα γυαλί,
εγώ κανένα πια δε λογαριάζω,
έχω πιάσει - έχω πιάσει την καλή.
Έξω φτώχεια, μιλάει ο παράς,
και είμαι φίνος - φίνος και παλληκαράς
.......
Ο φετιχισμός του εμπορεύματος και του χρήματος
Το εμπόρευμα
Η αποξενωμένη εργασία, που χωρίζει τον άνθρωπο από τον καρπό της δραστηριότητάς του, μεταβάλλει τις πραγματικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων σε σχέσεις ανάμεσα σε πράγματα (αντικείμενα). Με τη διαδικασία αυτή της αντικειμενοποίησης, όπου το ανθρώπινο στοιχείο (εργασία) μετατρέπεται σε υλικό αντικείμενο, ξένο προς τον άνθρωπο, δηλαδή σε εμπόρευμα, όλες οι σχέσεις ανάμεσα σε ανθρώπους καταντούν λειτουργία του χρήματος. Στο σύγχρονο κόσμο η παραγωγή εμπορευμάτων εμφανίζεται ως τελικός σκοπός του ανθρώπου και ο πλούτος, το χρήμα, ως τελικός σκοπός της παραγωγής. Έτσι το εμπόρευμα και το χρήμα, επιβεβαιώνονται από τον άνθρωπο, ως αυθύπαρκτες δυνάμεις και αξίες. Το εμπόρευμα εξουσιάζει τον άνθρωπο και όλες οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων εμφανίζονται με τη μορφή σχέσεων ανάμεσα σε εμπορεύματα, ανάμεσα σε πράγματα, δηλαδή με τη μορφή δυνάμεων όχι ανθρώπινων, αλλά φυσικών και υπερφυσικών δυνάμεων τυφλής αναγκαιότητας.
Ο Μαρξ στο «Κεφάλαιο» ονομάζει αυτό το φαινόμενο φετιχισμό του εμπορεύματος:
Ο Μαρξ προσδιόρισε το εμπόρευμα ως μια αντιφατική ενότητα αξίας χρήσης και (ανταλλακτικής) αξίας. Αυτή η διπλή φύση του εμπορεύματος είναι απόρροια της διπλής φύσης της ίδιας της εργασίας. Δηλαδή, από τη μια είναι συγκεκριμένη εργασία και πηγή της αξίας χρήσης των εμπορευμάτων και από την άλλη είναι αφηρημένη εργασία και η πηγή της αξίας των εμπορευμάτων.
ΧΡΗΜΑ: το φετίχ του φετιχισμού των εμπορευμάτων.
Χρήμα: «Η αλλοτριωμένη ικανότητα του ανθρώπινου γένους»*
"...Το χ ρ ή μ α, στο βαθμό που κατέχει την ι δ ι ό τ η τ α να μπορεί να αγοράζει κάθε τι και να ιδιοποιεί όλα τα α ν τ ε ι κ ε ί μ ε ν α, είναι α ν τ ι κ ε ί μ ε ν ο με την μεγαλύτερη αξία. Η καθολικότητα αυτής της ιδιότητας, είναι η βάση της παντοδυναμίας του χρήματος…"
Το χρήμα, λοιπόν, ως το «γενικό ισοδύναμο όλων των εμπορευμάτων», γίνεται το φετίχ του φετιχισμού των εμπορευμάτων. Ο Καρλ Μαρξ στα «Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα», ερμηνεύοντας αποσπάσματα έργων του Σαίξπηρ και του Γκαίτε (Τίμων ο Αθηναίος και Φάουστ), δείχνει με έξοχο και παραστατικό τρόπο, το πώς μέσω του χρήματος, η κοινωνική δύναμη αντιστρέφεται σε ατομική δύναμη των κατόχων του χρήματος. Πώς το χρήμα μεταστρέφει κάθε μια από τις ουσιαστικές δυνάμεις του ανθρώπου στα αντίθετά τους. "...Αυτό που υπάρχει για μένα μέσα από τον σύνδεσμο του χ ρ ή μ α τ ο ς, αυτό που μπορεί να πληρώσει το χρήμα, αυτό ακριβώς είμαι εγώ, ο κάτοχος του χρήματος. Οι ιδιότητες του χρήματος είναι δικές μου, εμένα του κατόχου, ιδιότητες και ουσιαστικές δυνάμεις. Έτσι αυτό που ε ί μ α ι και αυτό που μ π ο ρ ε ί ν α κ ά ν ω, σε καμιά περίπτωση δεν καθορίζεται από την ατομικότητα μου. Ε ί μ α ι άσχημος, αλλά μπορώ ν’ αγοράσω την π ι ο ό μ ο ρ φ η γυναίκα. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν είμαι ά σ χ η μ ο ς, γιατί το αποτέλεσμα της α σ χ ή μ ι α ς, η απωθητική της δύναμη, εξουδετερώνεται από το χρήμα...
...Ο Σαίξπηρ τονίζει ιδιαίτερα τις πάρα κάτω δυο ιδιότητες του χρήματος: 1.Είναι η ορατή θεότητα, η μεταμόρφωση όλων των ανθρώπινων και φυσικών ιδιοτήτων στα αντίθετά τους, η καθολική σύγχυση και αντιστροφή των πραγμάτων, συμφιλιώνει τ' αδύνατα.
2.Είναι η καθολική πόρνη, ο καθολικός μαστροπός ανθρώπων και εθνών.
Η αντιστροφή και η σύγχυση όλων των ανθρώπινων και φυσικών ιδιοτήτων, η συμφιλίωση των αδυνάτων. ...Έτσι το χρήμα εμφανίζεται σαν δύναμη α ν τ ι σ τ ρ ο φ ή ς... Μεταμορφώνει την αφοσίωση σε προδοσία, την αγάπη σε μίσος, την αρετή σε φαυλότητα, τη φαυλότητα σε αρετή, τον υπηρέτη σε αφέντη, τον αφέντη σε υπηρέτη, την ανοησία σε λογική και τη λογική σε ανοησία... Αυτός που μπορεί ν΄ αγοράσει θάρρος είναι γενναίος, ακόμα κι αν είναι ένας δειλός....
...Είναι η δύναμη που συμφιλιώνει τ΄ αδύνατα και υποχρεώνει τις αντιφάσεις να ενωθούν. Αν πάρουμε τον ά ν θ ρ ω π ο σαν ά ν θ ρ ω π ο, και τη σχέση του προς τον κόσμο ανθρώπινη, τότε η αγάπη μπορεί να ανταλλαγεί μόνο με αγάπη, η εμπιστοσύνη μόνο με εμπιστοσύνη, κλπ. Αν επιθυμείς να απολαύσεις την τέχνη, πρέπει να είσαι καλλιτεχνικά καλλιεργημένο πρόσωπο. Αν επιθυμείς να επηρεάσεις άλλους ανθρώπους πρέπει να είσαι ένα άτομο που πραγματικά μπορεί να παρακινεί και να ενθαρρύνει τους άλλους. Κάθε μία από τις σχέσεις σου προς τον άνθρωπο και τη φύση πρέπει να είναι μια ε ι δ ι κ ή έ κ φ ρ α σ η, ανταποκρινόμενη στο αντικείμενο της θέλησης σου, της δικής σου π ρ α γ μ α τ ι κ ή ς α τ ο μ ι κ ή ς ζωής. Αν αγαπάς χωρίς να προκαλείς την επιστροφή της αγάπης, αν, δηλαδή δεν είσαι ικανός, με την ε κ δ ή λ ω σ η του εαυτού σου σαν πρόσωπο που αγαπά, να κάνεις τον εαυτό σου ένα πρόσωπο που το αγαπούν, τότε η αγάπη σου είναι μία ανικανότητα και μία δυστυχία".
Η μυστηριακή δύναμη του χρήματος βρίσκεται στη φύση του, σαν αποξενωμένη ειδολογική ουσία του ανθρώπου που αποξενώνεται η ίδια πουλώντας τον εαυτό της. Το χρήμα, συμπέραινε ο Μαρξ, είναι η αλλοτριωμένη ικανότητα του ανθρώπινου γένους!
«Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα», εκδόσεις "Γλάρος", σελ. 161 - 167.
Από το blog ART EKRAN
Όλο το κείμενο ΕΔΩ
ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ
Αποφάσεις - κόλαση για το λαό
ΕΔΩΑνακοίνωση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ σχετικά με τη σύσταση Κοινοβουλευτικής Επιτροπής «για τον έλεγχο του δημόσιου χρέους»
ΕΔΩ
"Καμία διαδικασία αλλαγής δεν ήταν ποτέ εύκολη"
